G-20 etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
G-20 etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

23 Temmuz 2012 Pazartesi

Long term growth perspectives for Turkey


Today low growth is a hot debate with regard to the Turkish economy. It has also been the most debated subject in this column. We do not yet know to what extent the growth rate will decline this year.


The forecasts range from less than 2 percent to more than 4 percent. My own estimation is around   3 percent. Obviously, this range of growth is not enough from a perspective of social cohesion. With such low growth Turkey cannot overcome the unemployment and poverty that are still quiet high despite the improvements of the last decade. But one year of low growth does not necessarily mean low growth for the long run.
So, what about the long-term growth perspectives? The recent Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) report on Turkey (OECD Economic Surveys: Turkey 2012) asked the question and gave a comprehensive answer. The OECD suggests a baseline growth scenario and extends it to provide some additional   assumptions. Let's first consider the baseline scenario. According to the OECD, average gross domestic product (GDP) growth would be 4.4 percent from 2012 to 2030. This forecast is based on three basic assumptions:
1- Educational attainment will continue to converge with the average for OECD countries, and the average number of years of schooling of the working age population will increase from 7 to 8.5 years.
2- Taking into consideration the actual pension system, the increasing educational level (see above) and the population trend, labor force participation (the share of employed and unemployed people in the working age population) will reach 55 percent instead of the current 49 percent. Let me point out here that with 55 percent in 2030, Turkey will continue to be among the countries having the lowest labor force participation rates.
3- Assuming efficiency-enhancing product market reforms, such as increasing competitiveness in the energy sector, average multi-factor productivity (MFP) growth will stay at 1.5 percent a year from 2012 to 2030. So, out of 4.4 percent growth, roughly 3 percent will come from the contributions of capital stock, human capital (increase in education level) and the increase in the   labor force, assuming that actual unemployment, which is slightly above 9 percent, remains unchanged.
Education does matter a lot for growth
I agree with this baseline growth scenario except for the capital stock contribution. I do not want to go into technical details but just to remark that the OECD model took for the capital stock contribution share the average of developed countries, which is 0.3, while estimations for Turkey are about 0.5. Assuming this last figure and also a lower MFP growth, I estimated the long run average growth for Turkey, albeit for a shorter period, to be about 5.5 percent in “Büyüme sorunu ve reform ajandası” (Growth problem and the reform agenda), Türkonfed, June 2012). Given the decrease in both capital contribution and employment contribution in a longer period, the average growth would definitely be less than 5 percent during the considered period if the assumptions above are accepted.
What does this growth perspective mean, regarding the very ambitious official 2023 targets set by the Justice and Development Party (AK Party) government for the centenary year of the republic: Per capita income will double from $10,000 to $20,000, Turkey will climb to the 10th rank among the biggest economies and unemployment will decline consistently. (I do not remember if a figure had been announced.) Let me start with unemployment. As I mentioned above, the baseline scenario assumes stagnation in unemployment. Indeed, if the MFP is kept as high as 1.5 percent and the assumptions about the trend of population increase and the rather low participation rate are valid, an average growth under 5 percent would not be sufficient to create enough employment to absorb the increase in the labor force.
As for per capita income, calculations show that by 2030, but not by 2023, it will roughly double -- assuming an average of 0.8 percent (currently 1.25 per cent) for the population increase and 4.8 per cent for GDP growth. Anyway, so far is so good. However, becoming the 10th largest economy worldwide by 2023 has to be forgotten. At best, Turkish GDP will rise to $1.8 billion by 2030 -- assuming that growth is at least 4.8 percent. This level will allow Turkey to outpace Holland and maybe Spain, if this county is trapped in very low growth for a long time. To be ranked 10th or 16th, frankly I do not care as long as we are a member of the G-20.
Is better growth performance possible? The response of the OECD is positive. If the 12 years of compulsory education recently legislated is fully implemented, the average schooling will reach 9.5 years instead of 8.5, and this will add 0.8 percentage points to the average growth through the increase of human capital productivity. Furthermore, if “deeper labor market reforms,” such as severance pay reform, decentralization of the minimum wage and the measures suggested by the National Employment Strategy (NES) that encourage woman to work, are fully implemented, another 0.6 percentage points would be added to the growth rate.
So, Turkey can have an average GDP growth of 5.8 percent until 2030 if radical reforms are implemented in the labor market and in education. Needless to say, a democratic constitution as well as the end of violence with regard to the Kurdish problem will help to achieve these reforms. But anyway, this also requires that the ruling AK Party focus its political energy on economic reforms instead of who is going to become the president in 2014.

22 Haziran 2012 Cuma

G-20’den büyüme için yol haritası


G-20 Meksika zirvesi ikinci bir krizden kaçınabilmek için bir yol haritası kabul etti. Bizim basında bu yol haritası ne yazık ki yeterince tartışılmadı. Gerçi yapılan harita, buna büyüme reçetesi de diyebiliriz, önceki zirvelerde dile getirilenlerden temelde farklılık sergilemiyor. Bununla birlikte, bu kez Dünya ekonomisinde ağırlığı olan ülkelerin yapmaları gereken ev ödevleri daha somut olarak belirleniyor ve adeta daha buyurgan bir dille ifade ediliyor.

Büyüme reçetesi “G-20 Leaders Declaration” başlıklı doküman ile “The Los Cabos Growth and Jobs Action Plan” başlıklı dokümanda etraflı bir şekilde tanımlanıyor. “Avro Alanı üyeleri bütünlüğü korumak ve finansal piyasaların işleyişini iyileştirmek için her türlü önlemi alacaktır” ya da “Fiscal Compact (halen onaylanma sürecinde olan AB mali disiplin anlaşması) uygulaması büyümeyi destekleyecek politikalar ve yapısal reformlarla birlikte dikkate alınacaktır” türünden, Ortodokslarla Keynesçiler arasındaki zıt yaklaşımların beraberliğini yansıtan  anlamsız ifadeleri bir yana bırakalım ve doğrudan somut politika önerilerine odaklanalım.

Talep nereden gelecek?
Küresel ekonomi uzun süredir makro dengesizliklerden muzdarip. Bir yanda Almanya, Çin gibi büyük dış ticaret fazlası veren ülkeler, diğer yanda ABD, Güney Avrupa, Türkiye gibi büyük açık veren ülkeler söz konusu. Ekonomik yazında “Great Recession” (Büyük Durgunluk) şeklinde anılmaya başlayan 2008-09 krizinin  oluşmasında bu dengesizlikler önemli rol oynadı. Büyük Durgunluk öncesinde ABD’nin iç ve dış borçlanmaya dayalı iç talep çekişli büyümesinin yarattığı küresel talep  artık yok. ABD  bütçe açıklarında belirli bir sınıra ulaştı. FED’in gevşek para politikası ise Amerikan iç talebini canlandırmak için yeterince etkili olamıyor. Temel soru şu: Büyümeyi teşvik edecek talep nereden gelecek?

G-20 ABD’nin bu pasif konumunu şu ifadeyle kabul ediyor: “ABD mali konsolidasyonunu uzun dönemde sürdürülebilir bir patikaya oturtma hedefinden vazgeçmeksizin 2013’te sert bir mali daralmaya izin vermeyecek şekilde kalibre edecek”. Basitçe söylersek, ABD uzun dönemde bütçe açığını ve kamu borcunu sürdürebilir düzeye çekmek zorunda, bunun için de piyasaları ikna kabiliyetine sahip uzun vadeli mali planında ısrar etmeli ama kısa dönemde planı biraz gevşetmeli. Aksi takdirde halen cılız bir seyir izleyen büyüme 2013’de daralmaya dönüşebilir.

Küresel talebin motoru ABD olamayacağına göre kim olacak? Doğal olarak gözler dış ticaret fazlası veren ve sağlam kamu maliyesine sahip ülkelere çevriliyor. Başta Almanya ve Çin olmak üzere, Avustralya, Brezilya, Kanada, Endonezya, Kore, hatta Birleşik Krallık “öznel talep koşullarını dikkate alarak otomatik mali stabilizatörlerin serbestçe çalışmasına izin verecekler”. Bu teknik ifade şu anlama geliyor: Bu ülkeler düşen büyüme nedeniyle azalan vergi gelirlerinin artırmaya başladığı bütçe açıklarına kafayı fazla takmayacaklar. Kamu harcamalarını düşürmeden bütçe açıklarının artmasına izin verecekler. Bu ev ödevi özellikle Merkel’i ilgilendiriyor. Ancak G-20 bununla yetinmiyor. “Eğer ekonomik koşullar daha da kötüleşecek olursa, kamu maliyesinde manevra alınan sahip ülkeler talebi destekleyecek iradi politikaları da devreye sokacaklar”. Yani, kamu harcamalarını artırıp otomatik stabilizatörlerin belirleyeceği bütçe açığı düzeyinden daha yüksek açık vermeyi göze alacaklar. Ama bu arada tüm ülkelerin Toronto Zirvesi’nde kabul ettikleri orta vade mali konsolidasyon planlarına sadık kalacaklarının da özenle altı çiziliyor. Yüksek dış fazlaya ama berbat bir kamu maliyesine sahip Japonya ise “olabildiğince hızlı bir şekilde yeniden inşayı devreye sokacak”. İtalya ve İspanya ise, tahmin edilebileceği gibi kemer sıkmaya devam edecekler.

Öte yandan Çin gibi yüksek cari fazlaya sahip yükselen ülkeler iç tüketimlerini “fiyat ve vergi çarpıklıklarını düzelterek ve sosyal korumayı genişleterek” artıracaklar. Cari fazlaya sahip gelişmiş ülkeler ise, ki başta Almanya geliyor,  “zayıf iç taleplerini hizmet sektörünü serbestleştirerek ve yatırımları teşvik ederek destekleyecekler”. Bu noktada Almanya için ücret artışlarından söz edilmemesi kayda değer. Ek olarak makro ekonomik temelleri daha iyi yansıtacak şekilde esnek kur sistemi alanı genişletilecek ve rekabetçi devalüasyonlara izin verilmeyecek. Tabi kastedilen esas olarak Çin ve Rusya. Nitekim, Çin’in Remnimbi’nin değerini daha fazla piyasa güçlerine bırakacağı ve döviz rezerv artışını yavaşlatılacağı sözü” nün “memnuniyetle karşılandığı” özellikle belirtiliyor.

Merak edenler için not edelim: Zirve dokümanlarında Türkiye bir kez anılıyor; yükselen ekonomilerde talebi yeniden dengelenmesi konusunda Türkiye’nin “tasarruf oranlarını artıracağı” belirtiliyor. Hepsi bu.

Petrol fiyatında jeopolitik risk
G-20 Meksika Zirvesi’nin öngördüğü büyüme reçetesiyle ilgili görüşlerimi aktarmadan önce tuhaf bir ifadeye dikkat çekmek istiyorum. “The Los Cabos Growth and Jobs Action Plan” da “Atıl kapasitelerin sınırlı, stokların da mütevazı olduğu bir ortamda Jeopolitik risklerin petrol fiyatlarında arz kaynaklı bir tırmanışa yol açabileceği riskini dikkate alarak, G-20 ülkeleri gerekli önlemleri almaya hazırdırlar” deniyor. Küresel durgunluk tehdidi nedeniyle son üç ayda yüzde 25 gerileyen petrol fiyatları gündemdeyken bu oldukça şaşırtıcı ifadenin ardında İran ile sona yaklaşmakta olan Nükleer pazarlığın muhtemel sonuçlarının gizlenmekte olduğunu rahatlıkla düşünebiliriz. Müzakere başarısızlıkla sonuçlanırsa İsrail’in İran’a saldırmasına adeta yeşil ışık yakılıyor. Ben bu ifadeden, İsrail saldırısını ve bunun sonucunda ortaya çıkacak petrol krizini durdurmaya muktedir değiliz, ama sonuçlarına katlanmaya hazırız anlamını çıkartıyorum. Yukarıda anılan politikaları boşa çıkartacak böyle bir gelişme gerçekleştiğinde ne gibi önlemler alınabileceğini de doğrusu merak ediyorum. Alternatif bir yorum da, bu özgüvenin İran’a çekilen bir blöften ibaret olduğudur.

İki kritik ülke: Çin ve Almanya
G-20 Meksika Zirvesi’nin kararları elbette bunlardan ibaret değil. Finans piyasalarının denetimi ve düzenlemesi ile ilgili daha önce alınan kararların teyidi ve uygulanması ile ilgili yapılacaklar, yapısal reform gündemi, çevre ile uyumlu enerji politikalarının belirlenmesi gibi  kararlar da dokümanlarda yer alıyor. Ancak küresel talebin yeniden yapılandırılarak artırılması sorununa çare bulunamazsa, bu kararlar hoş bir retorikten ibaret kalacaktır. Şahsi kanaatim, yakarıda özetlemeye çalıştığım büyüme yol haritasının küresel yönetişimde dikkate değer bir adım olduğudur. Ekonomi politikalarının makro dengesizlikler ve ülkelere özel koşullar dikkate alınarak koordine edilmeye çalışılması, her ülkenin salt kendi dar perspektifini ve kısa vadeli çıkarlarını dikkate alarak uygulayacağı politikaların yaratacağı zincirleme olumsuz tepkileşmelere karşı küresel bir bilincin oluştuğunun göstergesidir.

Tabi tartışılması gereken belirlenen yol haritasının ne ölçüde işe yarayacağıdır. Sonucu son tahlilde belirleyecek olan iki kritik ülkenin, Çin’in ve Almanya’nın ev ödevlerini ne ölçüde yerine getireceğidir. Bu ödevlerin bu iki ülkenin yönetimleri tarafından gönülden kabul edilmediği herkesin malumu. Çin’in ve Almanya’nın ihracata dayalı büyüme rejimlerinden daha dengeli bir büyüme rejimine geçiş yapmaları, üstelik oldukça hızlı bir geçiş yapmaları gerekiyor. Bu manevrayı özgün iç dengelerini alt üst etmeden gerçekleştirmeleri hiç de kolay değil. 

21 Haziran 2012 Perşembe

IMF'te yaşanmakta olan güç savaşı 5 milyar dolar borçtan daha önemli


IMF’e ödünç verdiğimiz 5 milyar dolar konusunu iyice abarttık. 1958’den başlayarak sık sık IMF’in kapısını borç almak için çalmış bir ülke olarak bu kuruluşa borç vermek her zamanki gibi milli gururumuzu okşadı. Oysa bu oldukça sıradan bir olaydı. 140 küsur ülke IMF’in finansal piyasaları sakinleştirmek için oluşturmaya çalıştığı yangın havuzuna katkıda bulundular. Bunların içinde bizim gibi IMF’den geçmişte borç almış ülkeler de vardı. Örneğin Brezilya. Havuza 10 milyar dolar koydu.  Bu yoldan yaklaşık 450 milyar Dolar para toplandı. Çok merak ediyorum acaba Brezilya’da da medya bizdekine benzer tepkiler verdi mi?

Ödünç paralarla oluşturulan bu havuzun gelişmekte olan ülkelerin IMF’teki ağırlıklarını arttıracağı şeklinde yanlış yorumlar da yapıldı. Alakası yok. Yukarıda da belirttiğim gibi bu paralar kalıcı değil. IMF’te oy haklarını bu kuruluşun sermayesine yapılan katkılar, bu katkılar da ülke kotalarını belirliyor. Bu konuda çok sınırlı bir reform 2010’da yapılmış, IMF’in özkaynakları 200 küsur milyar Dolar kadar arttırılmıştı. Meksika G-20 zirvesi bu reformu teyit ederek Ocak 2013’de kotaların, bugünkü dağılımın “eksikleri ve zayıf noktaları” (siz bunu "haksızlıkları" olarak okuyabilirsiniz) dikkate alınarak yeniden oluşturulacağı, 2014’de de kotaların yeniden gözden geçirileceği kararı  alındı. Bu kararlar gelişmekte olan ülkelerin Dünya ekonomisinde artan ağırlıklarına paralel olarak IMF’de daha fazla söz hakkı taleplerinin az da olsa karışlanacağını gösteriyor. ABD ve AB ikinci Dünya savaşı ertesindeki ekonomik ve siyasal güçlerine paralel olarak IMF ve Dünya Bankası’nda elde ettikleri ayrıcalıklı konumlarından taviz vermek durumundalar. ABD yüzde 17 küsur oyla IMF karalarını veto edebiliyor. Bir başka ifadeyle ABD’nin karşı olduğu bir kararı IMF’in alması olanaksız.

Aslında havuzda toplanan 450 milyarın hiç olmazsa yarısı kota katkısı olarak yapılabilirdi. Ancak IMF’e Cumhuriyetçi çoğunluğun itirazları nedeniyle para koyamayan Amerikan yönetimi bu ödünç paralardan oluşan havuz sistemini tercih etti. Ancak başta Çin olmak üzere Yükselen Ekonomiler baskıyı artırıyor. G-20 Meksika zirvesinin 33 numaralı kararında şu ifadenin yer alması bu baskının sonucu: “Tekrar teyit ederiz ki, Son dönemde yükselen ve gelişen ekonomilerde gerçekleşen güçlü büyümeyi dikkate alarak kota dağılım formülü IMF üyelerinin Dünya ekonomisindeki ağırlıklarını daha iyi yansıtacak şekilde değiştirilecektir”. Bakalım IMF’te Batı sultası ne zaman son bulacak? Bu arada Türkiye’nin de kota artırımlarıyla grubunun temsilcisi olmak için çaba harcadığını belirtelim.